X
|
بختیاری -عکس بختیاری-دانلود آهنگ بختیاری (( مریضم کرده تهنایی ))
| ||
|
غزلی با گویش بختیاری داغُمـِـه تـــازه نکُـن کُـــر , کــــه سَراپــــا دَردُم هیشکی تی بـــه رَهُم نــی که بِخوام وُرگردُم ای دُوَر تـون بـــه خُدایی کــه بـــدادت تیه کـال مَر نیبینی کــــه زِ عشق تــــو مریضُـــم , زَردُم تـــا بـــه تی کـال تو وُسته سر و کارُم هر شَو خَو ایبینـوم کــــــه ز دیفـــار تـــو مـــو وُرچَــردُم دوش رَهــدُم بـــه چُغــاخور کـــه دلُــم وا وابــو همه وا یَک خَش و خوش بیدِن و گشتن مردُم هرکسی دست هُمیلایی به دستس بید و مو حَرس ایـرِهدُم زِ تیـــــام , حسرت دل ایخَردُم مـــو نـــدارُم گِلــه از بخت بــد و طالــع شـــوم گِلـه دارُم مُــو از ای عشق جُنـــون پــــــروردُم جــان *شهرو * تــو ز دست مُو نکش دامنتـه پــا زِ عشق تو مُو ار پس بِکَشُم نــامـــــردُم شادان شهرو بختیاری
ماخذ سایت شعر نو
تــا بِدیمِت بــه سَرِ اَو دلُــــم از سینــه گُرُوهد
 نـیـکُـنُــم زَهـلـــه دِرآرُوم دِلُـــم اَز اُو پَلَلِس سر و گوشِ دِل ایجُمنِه دی یِه نی چی اَوَلِس ایـگُـوهِن سَـرو بــه بــالای تــو مَهنِـه چـه بِگُم بِـل بیـنُـم راست ایـگُـن , واستـا عزیزُم بَغَلِس سیل کُن دُر که کُجِه گـُنج عسل کـِردِه به کُه شک ندارُم که چی کندوی ِ لَوِت نی عَسَلِس دوش آخـوند محــل منـع دلُــم کِــرد زِ عشق خواستُـم مُست بِجُـمنُـم مِنِـه اُو تیـگ ِ چَلِس آلِ اُو دُهـــدَرِ اَرمَن بـِبـره وا نُـفـتِـس حـالِ فرهادِ نی پُرسِه , چِسِه مَر زِیدِه هَلِس تیــرِ مِـرزِنــگ سیــاهِـت دِلُــمـه خیــن کِـــرده وا دِلِ خُم چه کُنُم وَختی ئی یــاهه اَجَلِس کــافــری اَر دَرِ حَوشِت نَکُنــی واز بــه ریــم کُجِنِه دارِه کــه شَهرو بِــرِه وا پــایِ شَلِس شادان شهرو بختیاری  تـــرجــمه : ________ 1- جرات نمی کنم دلم را ازخم موهایش در بیاورم / سر و گوش دل می جنبد و دیگر مثل اولش نیست 2- می گویند سرو به بالای تو می ماند , چه بگویم !! / عزیزم کنارش بایست بگذار بینم راست می گویند 3- نگاه کن دختر ببین که زنبور ها کجا در کوه عسل کرده اند / شک ندارم که عسلش مانند کندوی لبت نیست 4- دیروز روحانی محل مرا از عشق منع کرد / می خواستم مشت را به گودی پیشانی اش بجنبانم 5- دختر ارمن ( شیرین ) را آل ببرد با آن دماغش / حال فرهاد را نمی پرسد , مگر چه اش می باشد , نکند که هُل او را زده است ( هَل = موجودی افسانه ای در باور مردم ) 6- تیر مژگان سیاهت دلم را خون کرده است / با دل خودم چه کنم وقتی می بیند اجلش می آید
چـه بِگُم = چه بگویم
بِـل بیـنُـم = بگذار ببینم ایـگُـن = می گویند واستا = بایست بَغلِس = کنارش سیل کُن دُر = نگاه کُن دختر دُر = دختر (( در گویش بختیاری کلمات زیادی هست که معنی دختر می دهد . مثل : دُر - دُهدَر -دُوَر - ماینِه )) کُجه = کجا گُنج = زنبور ( زنبورعسل ) به کُه = به کوه مُست = مشت بجُمنُم = بجنبانم مِنه = توی ِ تیگ = پیشانی چَلِس = گودش - چَل = گود آل = موجودی افسانه ای دُهدَر ارمن = دختر ارمن ( شیرین ) نُفتِس = دماغش نی پُرسه = نمی پُرسد چِسِه = چه اش است مُر = مگر زِیدِه = زده است هَلِس = ( هَل ) عبارتی نفرین گونه مِرزِنگ = مژه وا دل خُم = با دل خودم وختی = وقتی ئی یاهه = می آید حَوشِت = حیاطت ( حَوش = حیاط ) واز = باز به ریم = به رویم کُجِنِه = کجا را بِرِه = برود پای ِ شَلِس = پای چُلاغش -پای لنگش
حِـرص مُـون کــم بـه دِرار , پیـت نَـوَن مِن طُـرنات
خَل نَکُن بُرگِتِه سیم , کاشکی ایرَهدی تُورِه دات تشنـه ی خیـنِ مُنِـن نـرگــس کـالِـت چـه کُـنُـم دِشنِـه ی قـلـب مُنِـن , رَحـــم نَـــدارِن بُـرگـــــات تــا ئـی یــاهِـن زِ سَـرِ چَشمـه دُوَرگَل وا یَک یَشنُـمِـت بیـن همـه , چــون کــه بَنَـوشِ مِینـات ای دُوَر نــاز نکُـن ,طِی مو بیشین راست بِگُو چنـــد تــا شــاه هــم از کیش ِ رُخِت وابین مات سـی دلِ خُت ایگُومِت , ریتِـه نَپوشـون زِ هَمِه وَر نــه هَــر جــــا که بِــری ایـل ایـاهِن دیندات مِنِـه آیـنِـه نَـکُـنـی سِیـــل , اَیَـر سِیـــل کُـنـی دِلِ خُـت هَـــم ایـبَــرِه نرگـس کـالِـــت هِیهــات پــیـــرُوِه شـــاه ئی تَرسُم زِ سَرِ شـاه بیـان دی نَــوُرگَـــردِن و مَهنِـن بــه جَــوارِت ســادات کُشتـه سَر کُشته کُنـی پُشتـه به خَشخار اَیَر چــی مُسلسـل سَــرِ رَگبــــار بِنـی مِـرزِنگــات کـُر " نَـدی دل به پَلِس , کـار ایدِن دستِ دِلِت هـوشِـت اَر هُـش نَکُنـی بند ایبَندِن به پاهـات مَـر تَـرُم دل بـه کَمَنـدِس نَسِپـــارُم ( شهـرو ) راست ایـگـوی دل نَـدِه تا دَست بیـارِه بُنِ نات ***** ترجمه برخی واژ ه ها حرص مُون = حرص من را به دِرار = دربیاور ( دال را برخص تیره ها ی بختیاری با فتحه تلفظ می کنند ) پیت نَوَن = تاب نده , خم نینداز , نپیچان مِن طُرنات = به موهایت "( طُرنه = مو) خَل نکُن = کج نکن بُرگِتِه = ابرویت را " (بُرگ = ابرو) سیم = برایم " (سی = برای) ایرَهدی= می رفتی تُورِه دات = عبارتی نفرین گونه در گویش بختیاری برای کسی که مادرش فوت کرده میگویند (توره دات بری) یعنی بمیری تشنه ی خینِ مُنِن = تشنه ی خون من هستند نرگس کالت = منظور چشم معشوقه است ( کال ) یعنی نارس , بختیاری ها به چشم های رنگین کال میگویند , بخصوص رنگ چشم قهوه ای سوخته و یا سبز و یا آبی ) بُرگات = ابروهایت ئی یاهِن = می آیند زِ سَرِ اَو = از سر آب دُوَرگَل = دخترها " علامت جمع در گویش بختیاری با فارسی فرق دارد در اینجا ( گـَل ) علامت جمع است , در گویش بختیاری چندین علامت جمع کاربرد دارد ( گَل - یَل - ا - ..) وایَک = با هم یَشنُمِت = می شناسمت بِنَوش = بنفش مِینات = ( مِینا + ت ) پارچه ای توری مانند و منجق و پره دوزی شده که به ( لچک ) کلاه زنانه وصل می شود , مِینات یعنی مینای تو دُوَر = دختر , در گویش بختیاری چندین واژه هست که معنای دختر و یا جنس مونث میدهد . مثل ((دُوَر - دُهدر - دُدَر - دُر - ماینه - ..) وابین = شدند , وابین مات یعنی مات شدند سی دلِ خُت ایگومِت = برای دل خودت می گویم ریتِه نپوشون = رویت را نپوشان (بابادی ها می گویند ( نپوشوو ) نون را تلفظ نمی کنند و واو را بجای نون استفاده میکنند . مثلآ ( ایدونوم یعنی میدانم را بابادی ها اینجور تلفظ میکنند " ایدووُم ) بِری = بروی ایاهِن = می آیند ایل ایاهن دیندات = ایل به دنبالت می آیند مِنِه آینه = توی ِ آینه نکُنی سِیل = نگاه نکنی اَیَر = اگر خُت = خودت ایبَرِن = می برند پیرُوِه شاه = پیران شاه خراسان , شاه مال بابادی (( در بختیاری امامزاده ای هست که سادات آن معروفند به پیرُوِه شاه که هر سال برای دریافت نذورات در میان تیره ها و طوایف زیر مجموعه ی بابادی بزرگ میگردند و نذورات را جمع می کنند . میگویند امام رضا در سفر به مرو مهمان سرسلسه ی بابادی ها بوده و به ایشان کشکول و پیراهنی داده بود و. این پیراهن را بختیاری ها در جنگ ها به عنوان بیرق استفاده میکردند و پیروز می شدند . بعدها در زمان قاجار یکی از شاهان این سلسله آن پیراهن و کشکول را به خزانه دربار برد . میگویند که زمانی که امام رضا از خوزستان آن زمان رد می شد فردی که بعدها معروف شد به شیخ محمدرضا در پشت سنگی مخفی شد و هنگام عبور امام از پس سنگ بیرون آمد و به آن حضرت سلام کرد . امام رضا خطاب به او فرمود ای شیخ ( شیخ در عربی یعنی بزرگ ) مگر تو را باد اورد . برای همین بعدها طایفه ی او معروف شدند به بابادی ئی ترسُم = می ترسم زِ سَرِ شاه بیان = از سر امام زاده موسوم به سرشاه بیایند دی نَوُرگَردِن = دیگر برنگردند مهنِن = بمانند مهنن به جَوارت سادات = در جوارت سادات بمانند خَشخار = الکی - بیخودی - همین طوری بدون هیچ دلیل چی مسلسل = مثل مسلسل سَرِ رگبار بِنی = سر رگبار بگذاری مِرزِنگات = مُژ ه هایت کُر = پسر کُر نَدی دی به پَلِس = ای پسر دل به موهایش ندهی کار ایدِن دستِ دِلِت = کار میدهند دست دلت هوشِت اَر هُش نَکُنی = هوشت (حواست ) را اگر نهیب ندهی بند = طناب ( همان بند فارسی ) ایبَندِن = می بندند به پاهات = به پاهایت مَر = مگر تَرُم = می توانم بیاره = بیاورد بُنِ نات = بیخ گردنت *** ماخذ : سایت شعر نو
چی شِکـــالی دل ِ مُــو هِی ایگُـروسه زِ وَرُم
ریمِه هــرجـــا بِـکُـنُـم نـیــرِه خیــالِـت زِ سَـرُم کَوگِ تــاراز تُــونـی هــرچه ایـخـوای بُـنـگ بِکُن دال ِ پَـــر کَـنـــده مُـنُــم , بــال نــــدارُم بِـپَـرُم تون به او جاه و جلالی که خُدا دارِه بــه عرش مَر زِ نـــازِت کــم ایبو پـا بِنی اَر مِـن کَـپَـرُم چی سکَنــدَر بِنِشینُــم بـه کُـلَـه هــر دَمِ صُـحو تـا دِراهی بــه سَـرِ چَشمِـه و ریـتِـه نی یَــرُم بِهــل تـــا سیت بِگُـم کـی دِلُـمِـه خـیـن کِـــردِه سی دِلِ کینِه که عُمری هِدِه سوسِه جی یَرُم چی خُدابس تو بشین سِیل بِکُن بین که چِطَو لَلَـری وار اِیـــاهُـم تــُونــه وا خُـــــم ایـبَـــرُم خــــان گـرگـر سَی کینـه کـــه بـخــواه زور بِـگُو مُــون ایـگُـن عَبــدِ مَمَــد , شیــر پـیــــای لَلَـرُم ایگُوهِن بِـم چِتِـه شَهرو نه که حالِت خوش نی دست خُـم نی , چه کُنُم , مست ِ شَراوِ خُلَـرَم
شادان شهرو بختیاری
_______________________________________ ترجمه برخی کلمات : چی = مانند شکالی = شکاری ( شکال = شکار ) ایگُروسِه = میگریزد زِ وَرُم = از برم ریمِه = رویم را نیره = نمی رود کوگ تاراز = کبک تاراز ( تاراز = منطقه ای در بختیاری ) تونی = تو هستی هرچه ایخوای بنگ بکُن = هرچه میخواهی فریاد کن بُنگ = همان بانگ در فارسی هست دال = عقاب مَر = مگر ایبُو = می شود بِنی = بگذاری مِن = تویِ کَپَرُم = چادرم ( کپر = چادر ) چی سکندر = مانند اسکندر (( اسکندرخان عکاشه بابادی بختیاری , عاشق دختری ترک به اسم نوش آفرین از تیره ی ایگدر قشقایی شد . داستان عاشقانه ی او در میان بختیاری ها بخصوص در میان بابادی ها معروف و مشهور است . خود اسکندرخان در زمان ( ضیغم الدوله بختیاری ) در زمان مشروطه و فتح تهران از طرف دولت مشروطه حاکم ابرقو گردید . کُلَه = سنگر , به سنگری گفته می شود که شکارچیان در ان کمین می کنند . هر دَمِ صُحو = هر دم صبح بیاهی = بیائی ریته = رویت را نی یَرُم = نگرم , نگاه کنم بهل تا سیت بگُم = بگذار تا برایت بگویم دلُمه = دلم را خین کردِه= خون کرده است سی دلِ کینه = برای دل کیست عمری هِدِه سوسه جی یَرُم = عمری هست می سوزد جگرم چی خدابس = مانند خدابس ( خدابس معشوقه ی عبدممد للری بود ) تو بشین سِیل بکُن بین که چِطَو = تو بنشین و نگاه بکن ببین که چطور للری وار ایاهُم = للری وار می آیم تونه وا خُم ایبَرُم = تو را با خودم می برم خان گرگر = منظور پدر خدابس معشوقه ی عبد ممد للری هست , گرگر = نام منطقه ایست سَیِ کینه = سگ کی هست مون ایگُن عبد ممد = من را میگویند عبد ممد شیرپیای للرم = ( پیا = جوانمرد , مرد متشخص ) از شیر جوانمردان للر هستم ( للر نام منطقه ای است ) ایگُوهِن بم = میگویند به من چِتِه شهرو = چه ات هست شهرو نه که حالت خوش نی = نکند حالت خوش نیست دست خُم نی = دست خودم نیست شراو خُلَر = شراب خلار ***
ماخذ : سایت شعر نو
خالِ سَوزِت مِنِه ری کَوگِ به کُهسار ایزَنِه
پَـلِ پیت داده و بَفـتِـت مُنِـه چی مـار ایزَنِه خَـوَرِت هِـد کــه تــو چَنـتــا دِلِ از رَه بُردی اشــرفــی بَسـتِـنِ دَورِ لَـچَـکِـت جــــار ایزَنِه خالَکِ نُفتِ قَشَنگِ تُنِه هر کی که نی یَشت مَــر تَــرِه زِس بِگُرُوسِه , که بـه کیوار ایزَنِه قــومِ تــاتــار اِبــو تـــار زِ تَــرسِ تـی یَـلِـت تیِـه کـــالِ تــو چِنِـه , لشگـر تـــاتـــار ایزَنِه تیــرِ مِـرزِنــگِ تــو از مَــرق چُغــاخور یِه نَظر کَـل و پــازِن بـــه مِـنِـه زَردِه ی کــلار ایزَنِه قُش مَیَر دیده که هِی دل ایدَگِه بی خَشخار مِنِـه سینـه, سیچه چی کُـوگِ گرفتـــار ایزَنِه هــر کـه چـی مُــو تُنِه یکـبـار بِـوینِـت , درجــا اینِــه دَسـتِ سَرِ دل تَـکِـه بــه دیفـار ایزَنِه پُش سَرُم گُد که خدا مَر که زِشهرو وُرگَشت حَـرفَـل لیـش چِـنِن کـــه مِنــِه اشعــــار ایزَنِه شادان شهرو بختیاری _____________________________________
خالِ سَوزِت = خال سبزت
مِنِه ری - تویِ چهره کَوگِه = کبک را پَلِ پیت داده و بَفتِت = موی پیچانده و بافته ات مُنِه = من را چی = مثل , مانند ایزَنِه = می زند خَوَرِت هِد = خبرت هست چنتا = چندتا لچک = کلاه زنانه که زنان بختیاری بر سر میگذارند که جنس آن از مخمل منجُق دوزی شده است . زنانی که وضع مالی بهتری داشتند در گذشته جلو لچک خود اشرفی میدوختند . ولی در این اواخر به جای اشرفی از ( ریال ) استفاده میکردند . و لچک ریالی معروف بود . جار ایزنه = فریاد می زند خالک نفت = خالک از زیورآلات زنانه بود از جنس طلا و به پره ی دماغ میزدند نُفت = دماغ نی یَشت = نگاه کرد ( نگاه کردن دقیق را گویند ) مَر= مگر تَرِه = می تواند زِس = از آن بگُرُوسه = بگریزد کیوار = قلاب سنگ , فلاخن اِبو = می شود تار = پراکنده ابو تار = پراکنده می شود تی یلت = چشمهایت تیه کال تو چِنِه = چشم کال تو چی هست که تیه کال = چشم رنگی ( سبز, آبی , قهوه ای سوخته .... ) کال = نارس , بختیاری ها به چشمهایی که رنگ سبز و یا رنگ غیر معمول دارند کال میگویند . چشم کال یعنی چشمی که هنوز نرسیده و رنگ آن سبز و یا رنگی غیر معمول است . چِنِه = چی هست تیر مِرزِنگ = تیر مُژگان مَرق چغاخور = تالاب بین المللی چغاخور در استان چهارمحال و بختیاری واقع در شهرستان بروجن . قبل از اخداث سد چغاخور این تالاب دارای مرق بسیار زیبایی بود . بر روی تپه ای در این منظقه در قدیم ایلخان بختیاری چادر میزده و کوچندگان بختیاری در مرق چغاخور بهون های خود را بر می افراشتند . باغ خان ( شاپور بختیار ) در همین منطقه است( در اورگان ) . یِه نظر = یک نگاه کل و پازن = قوچ و میش کوهی به مِنِه = به داخل زرده ی کَلار = کلار نام کوهی است در چغاخور بختیاری , زرده یعنی کمر صاف کوه قُش = قوش , پرنده ای شکاری مَیَر = مگر هِی ایدَگِه = هی می لرزد بی خشخار = بی دلیل مِنِه سینه = درون سینه سیچه = برای چه چی کَوگ = چون کبک چی مو = چون من بِوینِت = ببیندت اینِه = می گذارد تَکِه = تکیه دیفار = دیوار پُش سَرُم گُد که = پشت سرم گفت که خدا مَر که = خدا مگر که وُرگَشت = برگشت حرفل لیش = حرفهای زشت چِنِن = چی هستند ***
http://beytbaknbakhtiyari.mihanblog.com/
[ سه شنبه هجدهم آبان 1389 ] [ 10:59 ] [ یاسر صیدالی ]
|
درباره وبلاگ  بی تو مال کنون غم، وا تو چی باهارم ایل به بار، مال به گدار، بیو وادیارم غم اوید، پاییز هم اوید، ای خدا دل دردمنده دل مو، چی یه چاله سرد، ای خدا من وارگه منده *************** بختیاری ...با دو تا ( آ ا ) آشناست . گرچه یک شکلند معناشان دو تاست . آ شدن در بختیاری ساده نیست . هر گرفتار خودی آزاده نیست . جون بزرگان مدتی پنهان شدند . عده ای روی تعارف خان شدند . خان اصلی بی هیاهو مانده است . جای شیر بیشه آهو مانده است . آ شدن در اصل انسان بودن است . افتخاری نو به ایل افزودن است . عده ای با پول غوغا کرده اند . نوکر دیروز را آ کرده اند . آی اول را خوانین داده اند . آی دوم را به ماشین داده اند . اولی بوی اصالت می دهد . دومی تنها کسالت می دهد . جای آ جعفرقلی و آ رزی مانده مشتی آ و خان کاغذی . هر که ثروت بافت با غارت گری . می کند بالای مجلس سروری . در مجالس آ صدایش می کنند . چاپلوسان کدخدایش می کنند . مطربان در محفلش دف می زنند . احمقان با عطسه اش کف می زنند . سیکل را ناخوانده دکتر می شوند . صاحب صدها تراکتور می شوند . پیش رویش گر تعارف می کنند . پشت سر بر ریش او تف می کنند . با دروغ خود بزرگش می کنند . میش شل بوده است گرگش می کنند . دیگرا ، اسب و برنو بی بهاست . دوره ی آ لنکروز و آ زراست . آ شدن در اصل انسان بودن است . افتخاری نو به ایل افزودن است . چون تکبر دشمن جان همه است . هر که مردم دار شد خان همه است . *************** دوبیتی دلم چی آسمونا پر غُواره وِ جا بارون تَش از اورا اِباره سُوار باد ایا وا گَرتِ لیله لو اَو هُشک و صحرا خین و خاره دل از دین تو کندم غم نهامه سر وار تو مندم غم نهامه ندارم طاقت دیریته ای گل مو تا عهد نبندم غم نهامه وری دل بار و بندیلا نبهسن دلامون چی دل عاشق شکهسن ز دست ای زمونه کُه گرهدم ولا دی جا نمنده سی نشهسن نه چی اوری نه چی بارونی ای دل نه چی منگشت و نه کارونی ای دل نهادم زیر پا دنیانه دیندات تو چی گنج کُه قارونی ای دل اشعار بختیاری وحید کیانی | |
| [ طراحی : ایران اسکین ] [ Weblog Themes By : iran skin ] | ||
